.jpg)
Văn-Thi sĩ Điểm Lê
DẪN CHIỀU VỀ TRIỀN ĐÊ
Thằng Mì thức dậy dụi mắt nhìn quanh, nhà trống huơ. Mẹ nó đã dậy đi làm từ sớm. Bé Hoa chắc đã đi học, nó vốn là con sâu chăm chỉ. Vội vã rửa mặt qua loa, rồi nó ăn vội mấy củ khoai mẹ để trong rỗ tre trên bàn. Người làng nó ít ai có được bữa cơm sáng. Đa phần là “tối ăn khoai đi ngủ, sáng ăn củ đi mần”. Nhà nó cũng không ngoại lệ.
Quáng quàng, quơ vội bao sách vở (không có cặp, nó đựng sách vở trong bao ny lon) chuẩn bị từ tối hôm qua, nó vội vã ba chân, bốn cẳng chạy đến trường. Trên đường đi, nó gặp thằng An, thằng Đức, thằng Phúc… cũng đang co giò chạy. Trường xa. Cứ hai, ba xã mới có một trường cấp hai, nên từ nhà đến trường phải hơn chục cây số chớ không ít. Mấy đứa con trai lại hay ngủ nướng nên thường “chạy học” chứ không phải “đi học”. Con đường từ làng nó đến trường lại không mấy bằng phẳng, lỗ rỗ dấu chân trâu, có chỗ phải lên dốc, mệt đứt hơi. Không dám dừng lại, thằng Phúc hổn hển:
- Mau tụi bây ơi, trễ rồi.
- Ừ, nhưng tau mệt… quá! - Thằng Đức nói trong hơi thở.
- Thôi rút kinh nghiệm mai cố gắng dậy sớm. - Thằng An vừa nhai ngồn ngoàm củ khoai vừa nói: Dậy trễ quá, tau không kịp ăn.
Mì im lặng ráng nhanh chân theo tụi bạn, bao sách vở vắt qua vai cứ nhảy tưng tưng theo nhịp chân nó.
Ra đến đường bê tông, tụi nó mừng rơn. Sắp đến trường rồi, thằng Đức đột ngột dừng lại:
- Để tau thở cái đã, mệt quá.
Đức cúi khom người, thở gấp, mặt tái xanh
Thằng An đã ăn hết mấy củ khoai trong túi, chẹp chẹp miệng nói:
- Giờ Toán đầu mà trễ, thầy Toàn sẽ không cho vô lớp.
- Nhưng tau… tau… mệt quá!
- Thằng Đức không xong rồi tụi bây ơi. Thằng Phúc quay lại nhìn thằng Đức vẻ hốt hoảng.
- Mi bị chi rứa Đức, mần răng chừ hè! – Thằng An bối rối
Mì nhanh chân bước tới bên thằng Đức, kề vai lên tiếng:
- Mi mệt lên đây tau cõng. - Đưa đôi dép và bao vở cho An, Phúc - Tụi bây cầm giùm bao vở, đôi dép cho tau với.
Rứa là thằng Mì cõng thằng Đức phăng phăng tiến về phía trước. An, Phúc lật đật chạy theo sau. Từ ngày cha nó mất vì bệnh, thằng Mì cảm thấy mình là người đàn ông duy nhất trong nhà. Việc nặng gì nó cũng chung sức gánh vác với mẹ. Trời nuôi nó thì phải, mặc dù ăn uống kham khổ nhưng sức vóc nó phổng phao, mạnh mẻ, trùng trục như củ khoai mì tên nó. Việc cõng thằng Đức ròm không mấy khó khăn với nó. Tới trường, nó cõng thằng Đức thẳng tới phòng giáo viên nhờ thầy cô giúp đỡ. Thằng Đức nằm xuôi lơ trên chiếc ghế dài. Trống đánh vào lớp, ba đứa đang bối rối thì cô Thọ lên tiếng:
- Cô không có tiết dạy. Để bạn Đức đó cho cô, các em lên lớp học đi.
Nói rồi cô lấy chai dầu miên bôi khắp người Đức. Ba đứa khúm núm chào cô để lên lớp học.
Chừng non non hai tiếng đồng hồ, gần hết hai tiết toán, thằng Đức lò dò, mệt mỏi đến xin vào lớp. Đợi cho Đức ngồi hẳn vào chỗ cạnh mình, Mì thì thào:
- Khỏe chưa? Răng không nghỉ thêm. À mà mi bị cái chi rứa?
- Hồi sáng nôn (vội) quá, tau không ăn sáng nên bị hạ đường huyết. Cô Thọ cho tau uống nước đường mới khỏe đó.
- Thôi nghe thầy giảng đi, nếu không hiểu xí nữa ra chơi tau nói lại cho.
Nói rồi hai đứa cố gắng tập trung vào bài hình rắc rối trên bảng.
Tan học, không vội vã nên cả bọn nhẩn nha hơn. Mặt trời lên cao, như thả những khối lửa khổng lồ xuống mặt đất. Nhưng cái nắng gay gắt không làm khó tụi con nít suốt ngày nhảy choai choai ngoài nắng như bọn nó. Duy mùi thơm thức ăn từ đâu đó trong các ngôi nhà cạnh lũy tre, thoang thoảng, thoang thoảng… cứ báo hại cái bao tử lép kẹp của tụi nó réo lên sùng sục. Vì thế mà không ai bảo ai cả bọn đều rảo bước. Đến rừng sim thì chẳng đứa mô đi theo đường chính nữa, tranh thủ vừa đi vừa lùng sục mấy bụi sim bên đường. Dĩ nhiên, mấy trái sim bé tẹo không thấm tháp chi mấy cái bụng rỗng, nhưng dẫu răng mấy cái bụng cũng đỡ réo. Đến đầu làng, bọn chúng chia tay nhau mỗi đứa mỗi ngã. Không quên dặn nhau, sáng mai phải dậy sớm hơn, đứa mô trễ phải chịu phạt.
Còn lại một mình, thằng Mì cố đi nhanh chân hơn. Mẹ nó đi làm đồng xa chắc giờ này chưa về. Con bé Hoa em nó, đi học về chắc đã tranh thủ nấu cơm. Nhưng nó sợ em nó còn nhỏ, vụng về sẽ bị bỏng, cố về nhanh phụ em. Mì cắm cúi sải bước, ngang nhà bà Tư, bỗng nghe tiếng gọi giật:
- Có phải thằng Mì đó không con? Vô đây bà biểu coi.
- Dạ, con đây bà. – Mì lễ phép đáp.
- Nhà gặt, bà làm Mì Quảng ăn nửa buổi, nhín lại để phần cho con một tô đây nề, vào mà ăn.
- Dạ!
Bà Tư có hai cô con gái đều có chồng xa, nên bà sống một mình. Chỗ chòm xóm nên Mì hay giúp đỡ bà khi thì chuyện này, khi chuyện khác. Bà Tư thương Mì lắm, có cái gì ngon ngon bà đều để phần cho nó. Nhìn tô mì nóng hổi, thơm phức cái bụng lại hành hạ nó. Nó chắc rằng chỉ một loáng là chén sạch ngay, không sót một giọt nước. Nước miếng cứ tứa ra, nó khó lòng kìm chế cơn thèm ăn đang lớn dần, lớn dần trong nó. Nhưng, một thoáng phân vân, Mì lễ phép:
- Dạ bà ơi, con đang mặc áo trắng sợ khi ăn, văng lên nhớp áo. – Mì ngập ngừng tiếp. – Hay là bà cho con bưng về nhà ăn, chặp chiều con trả tô?
- Ừ cũng được, cẩn thận rứa là tốt lắm. – Bà Tư vui vẻ đồng ý.
Bà Tư với tay lấy miếng lá chuối đậy tô mì lại cho Mì bưng về. Mì bưng tô mì trên tay mùi thơm cứ thách thức dạ dày đang lép kẹp của nó. Trong lòng lại thấy vui vui với dự định của mình. Về đến nhà, bé Hoa đang lui hui nấu cơm dưới bếp. Bé Hoa mới học lớp hai, thương em quá, nó vội vã đặt tô mì trên bàn lấy rỗ đậy lại, vội vã cởi áo treo vào móc trên phên đất, chạy ngay xuống bếp . Bé Hoa mặt mũi tèm nhem, phân trần:
- Củi tươi quá, không cháy anh Hai ơi.
- Để đó anh Hai
Mì chạy ra hè lấy một cái bả mía khô vào, bươi bếp rỗng rồi tướt vụn củi ra gác ngang lên. Thắp lửa lên chiếc bả mía rồi cho vào lỗ rỗng, kiên nhẫn ngồi chờ củi cháy. Củi tươi nên bắt lửa khó nhưng khi đã cháy rồi thì đượm lắm.
- Anh Hai giỏi thiệt! Cháy rồi, hoan hô anh Hai. – Bé Hoa vỗ tay đôm đốp.
- Em ra rửa mặt đi, lọ lem hết cái mặt rồi tề.
Nghe lời anh, bé Hoa chạy ra rửa mặt, rồi vô phụ anh lặt rau nấu canh. Mẹ về, cơm canh đã được dọn sẵn. Chờ mẹ rửa ráy xong, Mì mời mẹ ngồi vào bàn. Nó giở rỗ, lấy tô mì san một nửa cho mẹ, một nửa cho bé Hoa:
- Bà Tư gởi cho mẹ và em tô mì đây. Mẹ với em ăn cho nóng.
- Con ăn đi! – Mẹ đẩy chén mì về phía Mì.
- Dạ …con… ăn… một tô ở nhà bà Tư rồi. Đó là phần mẹ và em, với lại con thích ăn cơm hơn.
Nói đoạn Mì nhanh tay bới đầy chén cơm, nói đúng hơn là khoai cõng cơm, ăn ngon lành. Bữa cơm trôi qua rất vui vẻ.
Qua trưa một chút, cả nhà không kịp nghỉ ngơi, đã lục tục ra đồng. Mẹ nói “nhà mình sức yếu thì phải chăm chỉ thôi”. Bé Hoa vắt vẻo trên lưng bò đi trước. Nó không quên kẹp theo mấy quyển vở đặng tranh thủ lúc rảnh học bài. Thằng Mì vác cái cày theo sau. Mẹ gánh một gánh phân bò nặng, kẽo cà kẽo kịt đi sau cùng. Ra đến ruộng, Mì và mẹ tranh thủ rải phân trước, bé Hoa tranh thủ cho bò gặm cỏ (sáng chừ anh em nó đi học, phải cột bò trong chuồng). Con bò chăm chỉ gặm cỏ, nó ngồi trên lưng bò ê a học bài.
Thằng Mì tuy chiều cao còn khiêm tốn nên cái cày đã cao tới cằm nó. Điều khiển cái cày tuy vất vả, phải bợ bằng cả hai tay nhưng nó đã thành thạo, nên đường cày cũng thẳng lối không kém người lớn là mấy. Đám trên, đám dưới tiếng “ví” (qua trái), “thá” (qua phải) điều khiển bò vang lên rộn ràng khắp đồng, nghe thật vui tai. Mẹ lãnh làm công việc nặng nhất, cuốc mấy góc ruộng mà nó không cày được. Trời vẫn nắng chang chang. Nhìn mồ hôi thấm ướt áo mẹ, nó thấy thương mẹ vô cùng. Giá mà cha nó còn sống… Giá mà nó lớn hơn một chút sẽ đỡ đần cho mẹ nhiều hơn. Giá mà… nó miên man suy nghĩ, quên mệt nhọc, quên thời gian.
Cuối cùng rồi mẹ con nó cũng cày xong đám ruộng. Mặt trời cũng sắp về núi, những tia nắng bây giờ trở nên hiền lành, không rát bỏng nữa. Con bò được giải phóng ung dung gặm cỏ dưới sự giám sát của bé Hoa. Mẹ ngồi nghỉ trên bờ, lấy nón lá quạt lấy quạt để cho dịu cơn mệt nhọc. Thằng Mì nằm ngửa trên vạt cỏ nhìn lên bầu trời xanh thăm thẳm, lác đác vài gợn mây trắng đang nhởn nhơ rong chơi. Những cánh diều mà sắp nhỏ giữ bò thi nhau thả, đang no gió lả lướt những vũ điệu bình yên, dắt chiều về trên triền đê. Nó mơ mình sẽ như cánh diều kia, thỏa sức tung bay về phía chân trời màu lam.
Tác giả: Lê Thị Điểm
GV Toán, Trường THCS Quế Thuận, Quế Sơn, Quảng Nam
Hội viên Hội VHNT Quảng Nam
*Cám ơn Cô đã gởi bài về Blogquangnam
