.jpg)
Cách đây 68 năm, vào ngày 17 tháng 10 năm 1950, huyện Đông Giang chính thức được thành lập; địa phận hành chính huyện Đông Giang ngày nay, trước tháng 10/1950 thuộc các huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam và huyện Hòa Vang, Thành phố Đà Nẵng.
Từ tháng 10/1950 đến tháng 01/1960 thuộc huyện Hiên. Từ tháng 6/1960 đến trước tháng 3/1963 thuộc huyện Thống Nhất; ngày 10/3/1963 Tỉnh uỷ Quảng Đà quyết định giải thể huyện Thống Nhất để thành lập 3 huyện: Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang. Sau ngày 10/3/1963 đến tháng 10/1974 là huyện Đông Giang; từ tháng 11/1974 đến tháng 6/2003 là huyện Hiên. Ngày 20/6/2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2003/NĐ-CP v/v tách huyện Hiên thành 2 huyện Đông Giang và Tây Giang; huyện Trà My thành huyện Nam Trà Mi và huyện Bắc Trà Mi; địa giới hành chính huyện Đông Giang sau khi được tái lập: phía Tây giáp huyện Tây Giang, phía Nam giáp huyện Nam Giang, phía Bắc giáp huyện Nam Đông (Tỉnh Thừa Thiên-Huế), phía Đông giáp huyện Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng) và huyện Đại Lộc (tỉnh Quảng Nam); huyện có 10 xã và 01 thị trấn.
Sự kiện ngày 17/7/2003 huyện Đông Giang được tái lập đáp ứng yêu cầu khách quan của sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng, quản lý nhà nước trong giai đoạn mới; là điều kiện cần thiết, thuận lợi cho chỉ đạo, quản lý và sự phát triển nhanh bền vững của huyện, đồng thời đáp ứng được tâm tư nguyện vọng của cán bộ và nhân dân huyện nhà; đây là điểm mốc lịch sử, đánh dấu sự lập lại danh xưng của mảnh đất anh hùng trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc và mở ra bước ngoặt cho sự phát triển mới của huyện Đông Giang trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đổi mới và hội nhập.
Sau khi chia tách, huyện Đông Giang có một số thuận lợi cho sự phát triển: địa bàn huyện được thu hẹp thuận lợi cho công tác chỉ đạo; nằm ở vị trí trung tâm 3 huyện miền núi phía Tây Bắc của tỉnh; nguồn tài nguyên đất và nước mặt chưa được khai thác còn nhiều, khí hậu mát mẻ; bản sắc văn hóa của tộc người Cơ tu, độ che phủ của rừng còn cao là tiềm năng cho phát triển dịch vụ du lịch; địa bàn gần thành phố Đà Nẵng - một thành phố phát triển năng động, là một trong những trung tâm kinh tế phát triển của miền Trung; hệ thống giao thông đối ngoại tương đối hoàn chỉnh là điều kiện kết nối thuận lợi với đồng bằng và các huyện khác trong vùng.
Song, bên cạnh đó huyện Đông Giang cũng phải đối mặt với không ít những khó khăn ban đầu do điều kiện lịch sử để lại: những khó khăn vốn có của các huyện miền núi nói chung và những khó khăn mới nảy sinh khi chia tách huyện đặt ra; điểm xuất phát về kinh tế, xã hội của huyện còn thấp so với mặt bằng chung của tỉnh; sản xuất nông nghiệp còn lạc hậu, chủ yếu tự cung tự cấp; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp còn phân tán, nhỏ bé; thương mại, dịch vụ còn nghèo nàn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất và đời sống; kết cấu hạ tầng còn thiếu và chưa đồng bộ; tỷ lệ hộ nghèo còn quá cao; chất lượng nguồn nhân lực phổ thông thấp; chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức thiếu về số lượng và yếu về chất lượng; hầu hết các quy hoạch định hướng cho phát triển đều chưa được lập; bản sắc văn hóa tộc người Cơ tu bị mai mọt; tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ từ bên ngoài trong nhân dân còn nặng; thiên tai, bão lũ liên tiếp xảy ra làm thiệt hại nặng nề về kết cấu hạ tầng và tài sản của nhân dân.
Trước những khó khăn trên, để tập trung tháo gỡ và tạo ra sự phát triển cho huyện Đông Giang trong thời kỳ mới. Ban Chấp hành lâm thời Đảng bộ huyện Đông Giang đã xem xét, điều chỉnh, bổ sung các chỉ tiêu, nhiệm vụ mà Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Hiên khóa XV (nhiệm kỳ 2001-2005) đã đề ra cho phù hợp với thực tế của huyện Đông Giang sau khi tái lập. Tiếp theo các Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Đông Giang khóa XVI (nhiệm kỳ 2005-2010) và khóa XVII (nhiệm kỳ 2010-2015) và Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2015-2020) tiếp tục khẳng định và xác định rõ hơn mục tiêu, các chỉ tiêu và định hướng phát triển của huyện.
15 năm qua, Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Đông Giang đã đoàn kết thống nhất, chung sức, đồng lòng, chủ động sáng tạo, tập trung trí lực tháo gỡ khó khăn, phát huy lợi thế, huy động nội lực, thu hút đầu tư, tranh thủ sự hỗ trợ giúp đỡ của Trung ương, của tỉnh, của thành phố Đà Nẵng, của các tổ chức trong và ngoài nước, sự động viên, chia sẻ của các huyện bạn. Tất cả đã tạo nên sự chuyển biến tích cực, toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực về kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị.
Chất lượng cuộc sống của đa số người dân đã được nâng lên rõ rệt. Tính đến cuối năm 2017, giá trị sản xuất nông – lâm - thuỷ sản đạt 207,48 tỷ đồng, tăng 1,93 lần so với năm 2003; sản lượng lương thực có hạt đạt trên 6,75 ngàn tấn, tăng 1,71 so với năm 2003; tổng đàn gia súc trên 23 ngàn con, tăng 1,67 lần so với năm 2003. Đặc biệt, huyện đã tổ chức được một số trang trại nuôi heo tập trung chất lượng cao, góp phần nâng giá trị ngành chăn nuôi; khuyến khích nhân dân làm ra một số sản phẩm có thương hiệu như: Ớt muối ARiêu (xã Mà Cooih), chè dây (xã Tư) và chế biến các loại rựơu từ dược liệu quý trên địa bàn. Tổng mức bán lẻ hàng hoá, dịch vụ đạt trên 273 tỷ đồng, tăng 27,32 lần so với năm 2003. Thu ngân sách nhiều năm đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch, năm 2017 đạt 260,376 tỷ đồng, tăng gấp 12,2 lần so với năm 2003.
Đặc biệt, giá trị sản xuất công nghiệp-xây dựng đạt 1.097,10 tỷ đồng, tăng gấp 19,25 lần so với năm 2003. Hoàn thành các quy hoạch: quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội huyện Đông Giang đến năm 2020, quy hoạch phát triển mạng lưới giao thông, quy hoạch đất đai, quy hoạch sản xuất nông nghiệp, quy hoạch định hướng phát triển đô thị đến năm 2020, quy hoạch định hướng phát triển cây dược liệu…; đã xác định được nhóm cây và con chủ lực phù hợp với điều kiện của huyện và thị trường chung.
Kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư đã tạo ra bước đột phá cho sự phát triển. Đến nay 11/11 xã có đường ô tô đến được 2 mùa, 95/95 thôn có đường ô tô đến thôn; điện thoại di động phủ sóng trên toàn huyện; gần 100% hộ dân được sử dụng điện và nước sinh hoạt. Hạ tầng du lịch và dịch vụ có chuyển biến khá, hình thành mô hình du lịch cộng đồng, gắn với khai thác tìm năng văn hoá Cơ tu, nghề truyền thống tại thôn Bhơhồông 1, xã Sông Kôn và thôn Đhơrôồng xã Tà Lu, tạo điều kiện và khuyến khích nhân dân đầu tư xây dựng nhà nghỉ, đến nay trên địa bàn thị trấn Prao có 05 nhà nghỉ, tổng cộng 43 phòng bảo đảm phục vụ du khách.
Lĩnh vực văn hoá-xã hội có những chuyển biến tích cực. Năm 2003 toàn huyện có 18 trường, với 184 phòng học, thì nay toàn huyện có 30 trường, với 285 phòng học. Từ chỗ không có trường đạt chuẩn quốc gia, thì nay đã có 07 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 01. Về cơ bản, các trường đảm bảo cơ sở vật chất dạy và học cho con em. 11/11 xã, thị trấn hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở. Chất lượng giáo dục từng bước được nâng lên, học sinh đạt khá, giỏi chiếm tỷ lệ ngày càng cao. Đặc biệt, tỷ lệ đỗ thẳng vào đại học, cao đẳng từ 0% vào năm 2003, thì năm 2017 có 117 em đỗ đại học.
Chất lượng nguồn nhân lực trong hệ thống chính trị huyện, xã ngày càng được nâng cao; số cán bộ, công chức có trình độ đại học, cao đẳng ở cấp xã là 152/239 người, chiếm tỷ lệ 63,6%, tăng 62,61% so với năm 2003, trình độ trung cấp là 76/239 người, chiếm tỷ lệ 31,8%. Cán bộ có trình độ đại học, sau đại học làm việc ở cấp huyện là 111/127 người, chiếm tỷ lệ 87,4%, tăng 57,71% so với 15 năm trước.
Công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân được quan tâm. Với sự giúp đỡ của tỉnh, đã xây dựng mới Trung tâm y tế huyện và các trạm y tế xã, tăng cường trang thiết bị và đội ngũ y, bác sỹ cơ bản đáp ứng một bước yêu cầu khám, chữa bệnh cho nhân dân. Năm 2003, bệnh viện huyện chỉ có 47 giường và 71 cán bộ y tế (06 bác sĩ) thì năm 2017, bệnh viện huyện có 95 giường và 141cán bộ y tế (29 bác sĩ), dịch bệnh ở người không xảy ra.
Công tác đền ơn đáp nghĩa luôn được chú trọng. Các chính sách đảm bảo an sinh xã hội được quan tâm thực hiện và đạt nhiều kết quả. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện và nâng lên rõ rệt.
Thu nhập bình quân đầu người ngày càng được nâng cao, năm 2003 thu nhập bình quân đầu người trên 2,1 triệu đồng, thì năm 2017 được nâng lên 19,12 triệu đồng.
Tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân trên 5%/năm, đến cuối năm 2017 còn 36,94%. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” có những chuyển biến tích cực, năm 2003 toàn huyện có 217 hộ được công nhận gia đình văn hóa và 4 thôn được công nhận thôn văn hóa, đến năm 2017 có 5.378/6.273 hộ và 77/95 thôn được công nhận thôn văn hóa; có 52/85 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học đạt chuẩn văn hóa; có 85/95 thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng (60 Gươl và 25 nhà sinh hoạt cộng đồng); các giá trị văn hoá của người Cơ tu tiếp tục được quan tâm giữ gìn và phát huy.
Công tác xây dựng Đảng, Mặt trận, đoàn thể, quốc phòng, an ninh luôn được củng cố và tăng cường; năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các cấp uỷ, tổ chức Đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn được củng cố, kiện toàn đủ sức lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị. Xây dựng được khối đại đoàn kết các dân tộc đang sinh sống tại địa bàn huyện, phát huy được sức mạnh tổng hợp, tạo sự đồng thuận trong công cuộc xây dựng và phát triển quê hương trong 15 năm qua. Với những thành tựu đó, nhân dân và cán bộ huyện Đông Giang vinh dự được Trung ương, tỉnh trao tặng nhiều phần thưởng cao quý hàng năm, đặc biệt năm 2012 được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương lao động Hạng Ba, năm 2014 được tặng Cờ thi đua Chính phủ.
15 năm là thời gian không dài, nhưng với những thành tựu đạt được là quan trọng, tạo ra sức mạnh mới, lòng tin, sự đoàn kết nhất trí và tinh thần phấn khởi của nhân dân, của toàn Đảng bộ trong công cuộc xây dựng và phát triển quê hương Đông Giang; trong 15 năm ấy, với những thành quả đã đạt được như ngày hôm nay, chúng ta đúc kết được những kinh nghiệm quý báu, đó là:
Thứ nhất: Trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện phải tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ, xây dựng khối đoàn kết nhất trí trong toàn đảng, trong hệ thống chính trị và trong toàn dân, tranh thủ được sự chỉ đạo, ủng hộ của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam và các sở, ban, ngành của tỉnh, của các huyện bạn.
Thứ hai: Quán triệt, vận dụng sáng tạo các nghị quyết của Đảng cấp trên, đề ra đường lối đúng, phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương. Các nghị quyết, chương trình hành động phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng, tâm tư của đại bộ phận nhân dân, phù hợp với đặc thù, tâm lý của vùng dân tộc, vùng núi và tuân thủ quy luật khách quan. Biết chọn lựa các vấn đề cơ bản, vấn đề trọng tâm, vấn đề bức xúc trên từng lĩnh vực để chỉ đạo và triển khai thực hiện.
Thứ ba: Xác định rõ yếu tố nội lực là yếu tố chính, yếu tố quyết định của sự phát triển, trên cơ sở đó khai thác sử dụng có hiệu quả các tiềm năng thế mạnh của huyện, đồng thời tranh thủ các cơ hội, coi trọng các yếu tố hỗ trợ từ bên ngoài.
Thứ tư: Phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện, xã có tâm, có tầm, xây dựng được hệ thống chính trị mạnh, gần dân và vì dân.
Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng nhưng Đông Giang vẫn còn là một huyện nghèo của tỉnh, thu nhập bình quân đầu người thấp hơn mức bình quân chung cả tỉnh và cả nước, tỉ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao. Kinh tế phát triển chậm, thiếu bền vững, quy mô quá nhỏ và giá trị tuyệt đối thấp; các tiềm năng và thế mạnh tận dụng và phát huy chưa tốt; huy động và sử dụng các nguồn lực đầu tư cho phát triển còn hạn chế; chất lượng giáo dục chưa ngang tầm; công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá Cơ tu triển khai chậm, các tệ nạn xã hội chưa được đẩy lùi. Quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực còn yếu. Hệ thống chính trị cơ sở chưa đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới. Phương thức lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng, các cấp uỷ, chi uỷ chậm đổi mới; chất lượng quy hoạch, đào tạo cán bộ còn thấp, một bộ phận chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới.
Để cho Đông Giang tiếp tục phát triển, nhân dân Đông Giang có cuộc sống ngày càng tốt hơn, không bị tụt hậu xa hơn các huyện khác trong tỉnh. Trong bối cảnh thời cơ và thuận lợi, khó khăn và thách thức đan xen, chúng ta phải phát huy truyền thống anh hùng của quê hương, khai thác các tiềm năng, lợi thế, những kinh nghiệm đã đạt được trong 15 năm qua, chung sức, đồng lòng, tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương và của tỉnh, phấn đấu thực hiện hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVIII đề ra.
Trong đó tập trung lãnh đạo và tổ chức thực hiện, phát huy tiềm năng, lợi thế từ rừng và đất rừng, xác định nhân dân Đông Giang sống nhờ rừng, phát triển và làm giàu cũng từ rừng; tập trung trồng rừng gỗ lớn và trồng cây dược liệu; phát triển nông nghiệp chất lượng cao, gắn khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch trên địa bàn; thực hiện thắng lợi 3 khâu đột phá quan trọng mà Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XVIII đã đề ra là đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ vào trong sản xuất và đời sống; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, xây dựng đảng bộ trong sạch vững mạnh; hoàn chỉnh hệ thống giao thông kết nối vùng và trung tâm các xã theo quy hoạch; bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống Cơ tu. Quyết tâm đưa Đông Giang thoát khỏi huyện nghèo, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 1000USD và giảm hộ nghèo còn dưới 20% vào năm 2020, tạo ra sức bật mới trong phát triển của huyện ở giai đoạn tiếp theo.
Video KHÁM PHÁ ĐÔNG GIANG:
