.jpg)
Ông Lưu Ngôn-86 tuổi ( tên thường gọi là ông Luận)
CHUYỆN KỂ VỀ ÔNG NỘI TÔI
Sinh ra tại thôn Bà Rén, xã Quế Xuân 1, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, ông tôi tên là Lưu Ngôn, tên thường gọi là ông Luận, năm nay ông vừa tròn 86 tuổi. Bà nội tôi tên là Đoàn Thị Đài, tên thường gọi là bà Luận, kém ông 1 tuổi (85 tuổi). Bà qua đời cách đây 3 năm. Hai ông bà hạ sinh được 8 người con. Ba tôi thứ 2, chú 3, cô 4, chú 5, chú 6, chú 7, chú 8 Út. Không may cho cuộc đời và một ngày nọ khi bà sinh ra chú tôi (người con thứ 5) được khoảng 1 tuổi thì chú ấy đã đi xa. Vậy là nhà ông bà còn 7 người con, gồm 6 trai và 1 gái. Những người con của ông bà hiện nay đang đi làm ăn ở rất xa. Trong nhà chỉ còn lại ông và một mình chú út. Trước sân nhà có hàng chè tàu xanh ngắt bắt ngang qua con đường nhỏ trong xóm.
Ngôi nhà giản dị lợp ngói xi măng xanh rêu bao phủ
Lúc sinh thời, nghe bà tôi kể lại, chú út được sinh ra bình thường giống như bao người khác. Đến khi được 1 - 2 tuổi do bị sốt cao, mà thời điểm ấy không có thuốc, vào khoảng độ thập niên 50. Hồi đó thật quá khó khăn, cái thời bao cấp nên hầu như gia đình nào cũng thiếu thốn đủ thứ. Khi bị sốt, lên cơn co giật bất ngờ, khiến cho chú ấy bị liệt nửa người, bàn tay phải bị dị tật nghiêng quẹo một bên. Rồi lớn lên từng ngày với cơ thể yếu đuối, mọi hoạt động trong sinh hoạt hằng ngày một tay ông bà chăm nom.
Chú Lưu Tám (thường gọi là Mán-người con thứ 8 của ông bà)
Thời gian trôi qua, bệnh tình của chú thuyên giảm, do bị tai biến nên có khi chú lên cơn động kinh liên tục, có dấu hiệu tâm thần nhẹ, đôi khi trí nhớ lúc nhớ,lúc quên. Cơ thể bất an, tâm chưa ổn lắm. Uống thuốc 30 ngày / 1 tháng tại bệnh viện theo đơn điều trị của Bác sỹ. Bệnh cũng đã có chiều hướng khá lên một chút, ông bà tôi rất mừng, năm nay chú ấy đã ngoài ngũ thập niên (51 tuổi).
Chú đang nhén nhóm bếp củi
Hàng ngày, mỗi khi nhìn thấy nội nấu cơm, chú hay vào chụm lửa, ngồi canh thay nội. Ấm áp tình mẹ con biết nhường nào. Nhìn bếp củi ở quê nhà thật đơn sơ. Hầu như nhà nào ở quê cũng nấu bếp bằng củi là chủ yếu. Hễ ba tôi cưa xẻ gỗ, dư miếng bìa (phần rìa) là đem về nấu. Hoặc cây trong vườn nhà đến lúc già cỗi, khô cành thì chặt về phơi vài nắng, làm củi đốt quanh năm. Rất tiện lợi, không cần nấu ga vì ông bà tôi sợ va chạm điện.
Ngày trước, khi bà tôi còn hiện hữu, ông và bà rất thích làm nông. Ông thích chẻ tre nan đan giỏ, vót từng cây nan dài giữa trưa trời nắng nóng, mồ hôi lấm tấm trên lưng thấm đẫm vai chiếc áo sờn nâu vải bạc màu sương gió, ấy vậy mà ông vẫn cười tươi và cứ thế ngồi vót, tuốt từng nuộc lạt để làm sợị dây cột các vật dụng khi cần.
Công việc bận rộn suốt ngày với vườn tược, cây cối. Nhà có mấy sào ruộng, một năm có ba vụ mùa và cứ thế chăm bón cho đến mùa gặt hái. Khi lúa thu hoạch chở về nhà, hai ông bà phơi độ vài nắng, khô rồi đem máy quạt dê lúa và cất vào chum (vại) để ăn dần trong mấy tháng đó.
Mè đen
Bên cạnh ruộng nương ông còn trồng các loại đậu, rau, trái quanh vườn như trồng bắp, mè (vừng), đậu phộng (lạc), đậu tây, đậu xanh. Bây giờ trồng mướp, bầu, bí, khổ qua cho leo lên giàn tre trông thật chắc chắn.
Bữa cơm thời giãn cách
Trời chập choạng tối hai cha con quầy quần bên bữa cơm chiều muộn. Nhìn cảnh "gà trống nuôi con" này sao mà chạnh lòng biết mấy! Bà nội tôi giờ đây đã đi qua tận thế giới bên kia, để lại cho ông tôi nỗi đau vô hạn. Căn nhà trống trải bây chừ chỉ còn có hai người. Lạnh lẽo, quạnh vắng giọng nói, nụ cười của bà tôi thuở ấy.
"Thương cha trọn một đường cày
Vì con gánh hết đắng cay phận mình..."
Đậu xanh non mơn mởn
Gạt hết nỗi buồn trong tâm khảm, ông tôi lại lao vào làm vườn, trông cây, chăm sóc, tưới nước, bốn mùa không thiếu. Trong khuôn viên đất rộng 700 mét vuông, nội tôi trồng không thiếu thứ gì, có những cây mới vừa nhú lên. Có lẽ do bàn tay vun vén qua thời gian, chờ đến ngày gặt lấy thành quả ngọt ngào như mọng đợi. Mè đã thu hoạch về, đậu đã tới mùa nhổ trái, bắp cũng đã hái quả, lúa đã gặt và phơi khô.
Bắp Chuối đang trổ búp
Vườn chuối sau hè thi nhau trổ búp, kết nải, nhiều nải tạo thành buồng, cứ đong đưa trước gió chiều thoảng qua.
Cả một buồng dài
Chuối rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt giúp nhuận tràng táo bón. Mỗi ngày ta có thể ăn một đến hai quả thôi đủ cung cấp vitamin K rồi. Khi khó ngủ bạn có thể ăn nó trước khi đi ngủ cũng giúp giấc ngủ sâu và ngon hơn.
Cả hàng một dãy đều họ nhà Chuối chiễm lĩnh
Chu vi không hẹp nên tha hồ trồng, sát bên có cây ổi, không biết đà bao nhiêu tuổi rồi mà trái trĩu cành. Quả chín rất thơm ngon, giòn và ngọt nước, cắn một miếng chấm với muối ớt thôi mà nhai chóp chép. Cảm giác ngon chi lạ ấy. Cứ mỗi lần muốn ăn, tôi lại trèo lên cây ổi và làm chú Khỉ, thế là lão Tôn ăn ở trên cây luôn ý.
Cây ổi
Đi quanh vườn còn có cây Na, vốn dĩ là Mãng cầu, cũng là một trong các loại cây ăn trái. Nhìn lá xanh um, non mướt tỏa ra mát cả khu đất.
Mãng cầu (thường gọi là Na)
Không thể bỏ qua cây Xoài, năm nào cũng cho ra trái, từ xanh um đến chín vàng. Ngon nhất lúc hái vào chấm muối ớt hoặc làm xoài dầm ớt chua ngọt. Món mà bọn học trò tuổi "nhất quỷ nhì ma" thường hay ăn vặt.
Nhớ lại hồi đi học, tôi thường hay đi hái xoài, nhà nào có cây là để ý ven đường, lúc đấy nội tôi chưa trồng và một hôm đi về thấy chùm trái leo đeo đu đưa theo gió cứ vắt ngang qua tầm mắt tôi. Không thể nhìn thôi mà phải hành động mới được.
Lấy hết dũng cảm để một thằng canh me cửa ngõ nhà hàng xóm, còn tôi chui qua hàng rào vào hì hục leo cây để hái. Đưa tay lên mới giật có hai ba trái mà hỡi ôi lũ chó nhà họ xông ra khiến tôi bỏ của chạy lấy người như có ai đó rượt đuổi. Lần đó về sợ thất kinh. Còn thằng bạn tôi thì lăn ra cười bò. Nghĩ lại mà nhớ kỷ niệm xưa quá chừng.
Xoài
Đi loanh quanh qua bên vạt đất bên kia nhìn từ xa thấy Mít đang lên, ông trông từ nhỏ, chăm mãi đến lớn, tới mùa thu hái trái, cây lại nứt nhánh và trái con (giái Mít) mọc cạnh bên. Trái mùa thì các cây con bắt đầu mọc lên tiếp. Cứ thế duy trì nòi giống.
Mít
Với ông được làm bạn cùng thiên nhiên, vạn vật như cỏ cây hoa lá xanh, sum xuê bên vườn nhà là điều mà ông rất thích. Vì thế ông đã chọn cho mình cách làm vườn để an phận tuổi xế chiều. Dù biết rằng các con của ông ở rất ra định cư và làm ăn sinh sống ở các thành phố nên hiếm khi có dịp về quê. Ông chỉ biết cặm cụi làm ra bao nhiêu cũng để nuôi cậu Út trong nhà. Tình cha con thật ấm áp khi nương tựa vào nhau mà sống.
Khổ qua
Những lúc rãnh rỗi, hết việc bận rộn vườn tược, ông lại ngồi thư giãn bên ngôi nhà bé nhỏ. Sáng ra, ông ngồi hong nắng chút xíu để hấp thụ vitamin D dưới tia nắng mặt trời ban sớm. Ông bắt cái ghế ngồi bắt chéo chân và tranh thủ đọc báo giấy, cập nhật tình hình và các thông tin báo đài họ nói gì.
Say sưa với báo giấy
Cháu ngạc nhiên hỏi: Nội ơi! sao ông không đọc báo mạng, thời đại ngày nay ai cũng xem báo điện tử, truy cập mạng In tờ nét và lướt web, vậy tại sao ông lại không xem cho nhanh. Ông đáp: Từ bao đời nay, ông đã làm bạn với báo giấy, cầm nó nhẹ nhàng, thích đọc gì xem nấy. Chữ to, nhìn cái tiêu đề nào gây sự chú ý thì xem. Quen rồi cháu ạ! Vậy là 30 phút đầu ngày của ông trôi qua nhanh chóng. ông lại tiếp tục với công việc dang dở bên khu vườn của ngày hôm qua.
Ở cái tuổi bát thập lục tuần niên, trông ông vẫn còn minh mẫn lắm. Nói chuyện to rõ, không đau ốm gì. Bù lại trời ban cho sức khỏe để ông có thể sống tiếp chuỗi ngày tới và nuôi cậu con trai Út. Với nghị lực và sự kiên trì, nhẫn nại suốt ngần ấy năm qua, nội tôi sống một mình sau khi bà tôi đi vào cõi vĩnh hằng, mặc dù ông rất buồn và nhớ lại những ngày tháng hàn vi, cơ cực, đầy gian nan, thử thách, cái thời bao cấp mà nhói lòng.
Hễ đến dịp cuối tuần, tôi thường rủ vợ con qua nhà thăm ông và chú Út. Hai đứa con tôi cứ quấn quýt bên ông cố và ông nội chú mà vui. Chúng nó hay bảo ba mẹ thường xuyên qua nhà để ông vui. Còn nhỏ bé xíu mới học lớp 1 mà nói y chang cái giọng người lớn rồi ấy!
Cây Sả
Sả là cây mà trong nhà lúc nào cũng cần, ông lại trồng rất nhiều bụi san sát nhau. Nó là thứ gia vị không thể thiếu trong các món ăn được chế biến trong gian bếp nhỏ. Biết mùi hương sả thơm mát, ông tôi thường dùng nó để nấu nước lá khi tắm. Với ông, cây gì gần gũi với thiên nhiên là ông đều chọn nó và dành hết tình yêu thương của mình vào tất cả các loài thực vật quanh nhà.
Bát thập lục niên chưa hẳn già
Vẫn còn trẻ lắm lứa tuổi ta
Điền viên là chốn dừng chân lại
Cuộc sống quanh năm sớm chiều tà.
Trong những ngày giãn cách, ba mẹ tôi thì ở rất xa, nên tôi chỉ có ông là người gần gũi nhất. Được gặp ông mỗi ngày và chuyện trò cùng ông thật ấm lòng biết mấy. Tôi như được sống lại qua câu chuyện kể về cuộc đời cách đây mấy chục năm khi tôi chưa được sinh ra. Thời gian rồi sẽ qua đi, nhưng với tôi kỷ niệm luôn còn mãi, những tháng ngày bên nội và chú 8 Út làm tôi rất vui vầy. Cháu xin kính chúc ông sức khỏe, luôn bình an và sống thọ sống lâu cùng con cháu. Mãi yêu mảnh vườn nhỏ nhắn mà thường nhật ông vẫn lấy nó làm người bạn an ủi tuổi già.
Cây Lựu
Ngoài các cây to cao trong khu đất ấy con có cây bé tí tẹo cũng cho quả mi ni, cặp Lựu xinh xắn thật đấy! Mỗi lần nhìn cây là nghĩ ngay tới Ông tôi- người làm vườn từ xưa đến nay vẫn thế. Đó là niềm vui và là động lực giúp nội sống nốt quãng đời còn lại bên mái nhà ngói đơn sơ ấy cùng chú Út .
Qua câu "Chuyện kể về ông nội tôi" đã để lại cho tôi nhiều hữu ích trong cuộc sống. Ông tuy tuổi cao sức đã yếu song vẫn đầy nghị lực để nuôi con đã 51 tuổi rồi. Không thể khuất phục mọi hoàn cảnh khó khăn, ông đã vượt lên số phận và tự mình gồng gánh suốt ba năm nay khi trong nhà thiếu vắng bóng dáng bà tôi.
Tôi thực sự ngưỡng mộ và kính trọng ông vô cùng. Thương lắm ông tôi!
#Nhành cỏ non
